De manier waarop Europa naar verpakkingen kijkt, verandert ingrijpend. Verpakkingen beschermen producten en maken transport mogelijk, maar zorgen tegelijkertijd voor een enorme hoeveelheid afval. Volgens de Europese Commissie produceert iedere Europeaan jaarlijks ongeveer 190 kilogram verpakkingsafval. Dat aantal blijft groeien.
Om die trend te doorbreken heeft de Europese Unie de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) ingevoerd, gericht op minder verpakkingsafval, beter recyclebare verpakkingen en grotere inzet van hergebruik en gerecyclede materialen.
De PPWR is op 11 februari 2025 officieel in werking getreden en de meeste bepalingen gelden sinds 12 augustus 2026 . Reden genoeg om inzicht te krijgen in de impact op jouw organisatie. De voorbereidingen kosten namelijk vaak meer tijd dan verwacht.
Wat is de PPWR?
De PPWR vervangt de bestaande Europese verpakkingsrichtlijn. Dat is een belangrijk verschil. Waar een richtlijn eerst door iedere lidstaat in nationale wetgeving moet worden omgezet, geldt een verordening direct in alle EU-lidstaten. Dat zorgt voor uniforme regels en meer duidelijkheid voor internationale opererende bedrijven.
De regelgeving kijkt naar de volledige levenscyclus van een verpakking, van ontwerp tot afvalverwerking. Daarmee is de PPWR een belangrijk onderdeel van de Europese Green Deal en de ambitie om in 2050 een klimaatneutrale en circulaire economie te realiseren.
De impact is groter dan veel organisaties denken
Veel bedrijven denken dat de PPWR alleen relevant is voor verpakkingsproducenten. In werkelijkheid raakt de regelgeving vrijwel iedere organisatie die producten verpakt of verpakte producten op de Europese markt brengt. Denk aan voedsel, dranken, cosmetica, consumentenproducten en industriële goederen.
Organisaties kunnen meerdere rollen tegelijk vervullen, bijvoorbeeld als importeur én distributeur. Per rol gelden andere verantwoordelijkheden.
Welke organisaties krijgen verplichtingen?
De PPWR verdeelt verantwoordelijkheden over de gehele verpakkingsketen. Denk aan:
- fabrikanten van verpakkingen;
- producenten of merkeigenaren die verpakte producten op de markt brengen;
- importeurs;
- distributeurs;
- leveranciers;
- fulfilmentbedrijven;
- online platforms.
Ook bedrijven buiten de Europese Unie krijgen hiermee te maken zodra hun (verpakte) producten op de Europese markt komen.
Stel daarom eerst vast welke rol of rollen jouw organisatie vervult. Dat bepaalt namelijk welke verplichtingen van toepassing zijn.
Wat verandert er vanaf augustus 2026?
Hoewel veel verplichtingen de komende jaren stapsgewijs worden ingevoerd, gelden vanaf 12 augustus 2026 al een aantal belangrijke eisen.
Conformiteitsverklaring
Fabrikanten moeten kunnen aantonen dat een verpakking aan de Europese eisen voldoet, met uitgebreide informatie over materialen, ontwerp en samenstelling. Zonder deze verklaring mag een verpakking niet meer op de Europese markt worden gebracht. Samenwerking met leveranciers wordt daardoor belangrijker dan ooit.
Nieuwe verantwoordelijkheden
De definitie van producent verandert. Hierdoor kunnen verantwoordelijkheden voor producentenverantwoordelijkheid verschuiven. Ook fulfilmentbedrijven en organisaties die verpakkingen opnieuw verpakken of uitpakken kunnen hierdoor onder nieuwe verplichtingen vallen.
Eerste producteisen
Vanaf augustus 2026 gelden ook de eerste producteisen. Zo blijven de bestaande limieten voor zware metalen van kracht en worden nieuwe beperkingen ingevoerd voor PFAS in voedselcontactmaterialen. Dit zijn de eerste harde producteisen waar organisaties direct aan moeten voldoen.
Strengere eisen aan verpakkingen
De PPWR introduceert daarnaast nieuwe eisen voor verpakkingen, waaronder:
- betere recyclebaarheid;
- minder onnodig verpakkingsmateriaal;
- minimale percentages gerecycled kunststof voor bepaalde verpakkingen;
- strengere eisen aan gevaarlijke stoffen;
- nieuwe Europese etikettering en informatie op verpakkingen;
- meer aandacht voor hergebruik en hervulbare verpakkingen.
Niet alle verplichtingen gaan tegelijkertijd in. Veel eisen worden tussen 2026 en 2030 gefaseerd ingevoerd, gevolgd door aanvullende doelstellingen richting 2035 en 2040.
Ook worden de regels rondom Extended Producer Responsibility (EPR) verder aangescherpt en komt er in Europa een verplicht statiegeldsysteem voor kunststof drankflessen en metalen drankverpakkingen, tenzij lidstaten aantoonbaar aan de gestelde inzameldoelstellingen voldoen.
Wat betekent PPWR voor internationale bedrijven?
De PPWR geldt voor alle verpakkingen die op de Europese markt komen, ongeacht materiaal of land van herkomst. Dus ook voor bedrijven buiten de EU die naar Europa exporteren.
Wie producten in Europa wil blijven aanbieden, moet daarom tijdig controleren of verpakkingen aan de nieuwe eisen voldoen. Een goede samenwerking met Europese importeurs, distributeurs en andere ketenpartners is daardoor extra belangrijk. Zij moeten samen duidelijk hebben wie waarvoor verantwoordelijk is en welke informatie beschikbaar moet zijn.
Hoe bereid je je voor?
Hoewel de eerste verplichtingen al gelden, zijn sommige organisaties nog bezig met de inventarisatie. Begrijpelijk, want de benodigde informatie zit vaak verspreid binnen de organisatie én bij leveranciers.
Een goede voorbereiding begint daarom met inzicht.
Breng in kaart welke verpakkingen je gebruikt of op de markt brengt, bepaal je rol(len) binnen de PPWR, en controleer of je verpakkingen voldoen aan de toekomstige eisen. Verzamel tijdig de gegevens voor de conformiteitsverklaring en ga in gesprek met leveranciers over ontbrekende informatie.
Zie de PPWR niet alleen als een verplichting, maar ook als een kans om verpakkingsprocessen kritisch te bekijken. Door verpakkingen slimmer te ontwerpen en duurzamere materiaalkeuzes te maken, bereid je je niet alleen voor op de nieuwe regelgeving, maar zet je ook stappen richting een efficiëntere en toekomstbestendige organisatie.